یکی از مهم‏ترین منابعی که ما شیعیان داریم از جهت محتوا و اتقان و استواری و غنا، صحیفه‏ ی سجّادیه‏ ی امام زین ‏العابدین(علیه السلام) است. دعاهایی که از حضرت سجّاد (علیه السلام) در مجموعه‏ ی صحیفه جمع‏ آوری شده، از جهت محتوا، محتوای خیلی بالایی دارند و یک مجموعه‏ ی کامل است.که این صحیفه‏ ی سجّادیه معروف و مشهور شده است به زبور آل‏ محمّد(صلی الله علیه و اله وسلم). 

سبک نگارش کتاب صحیفه سجادیه چگونه است؟

کلمات بیشتر در قالب دعاست؛ امّا علاوه بر دعا، یعنی تقاضاهایی که حضرت سجّاد(علیه السلام) از خداوند متعال دارد، به بیان نیازهای انسان می‏پردازد.

چه مباحثی در کتاب مطرح شده است؟

مباحث متعدد و عمیقی در این کتاب مطرح شده است که در ادامه به ذکر چند مبحث عمده می پردازیم:

1: مباحث اعتقادی

بخش مهمّی از مباحث صحیفه ی سجّادیه، مباحث اعتقادی است. در بحث توحید، صفات خداوند تبارک و تعالی. یعنی ما مباحث توحیدی را، مباحث اعتقادی را به خوبی می‏توانیم از فرمایش ‏های حضرت سجّاد(علیه السلام) در صحیفه ‏ی سجّادیه به دست بیاوریم؛ با این‏که ظاهرش کتاب دعاست.
مباحث اعتقادی دیگر در موضوع نبوّت، امامت، معاد؛ که این‏ها مباحث اعتقادی است؛ به خوبی از فرمایش ‏های حضرت (علیه السلام) به دست می‏آیند. پیامبر(صلی الله علیه و اله وسلم) کیست؟ شرایط نبوّت و پیامبری چیست؟ امام کیست؟ شرایط امام چیست؟ و مباحثی که پیرامون معاد و قیامت وجود دارد.

2: مباحث سیاسی

بخش مهمّی از صحیفه‏ ی سجّادیه، مباحث سیاسی آن است که دوران 34 ساله‏ی امامت امام زین ‏العابدین(علیه السلام) از عاشورای سال 61 تا (صلی الله علیه و اله وسلم)5 هجری قمری این چند سال امامت حضرت(علیه السلام) که دوران بسیار سختی بود، آن‏چه که امام(علیه السلام) می‏ بایست در مباحث سیاسی و در مباحث اجتماعی بیان کند، در قالب این دعاها بیان می ‏فرمود؛ که مفصّل این‏ها توضیح داده شده است.

3: مباحث اخلاقی

بخش مهمّی از دعاهای امام زین ‏العابدین(علیه السلام) در صحیفه‏ ی سجّادیه مباحث اخلاقی است که این مباحث اخلاقی بخش بسیار مهمّی از صحیفه ‏ی سجّادیه را به خودش اختصاص داده است. بعضی از دعاها فقط در مباحث اخلاقی است. بعضی از دعاهای حضرت(علیه السلام) موضوعات مختلفی است به مباحث اخلاقی هم اشاره شده است؛ که چند جمله را بعدا توضیح عرض می‏کنم. روابط بین انسان‏ها به چه شکلی باید باشد؟ در بین خانواده، در بین دوستان. ارتباط مسلمان با غیر مسلمان‏ ها،

اهمیت فرصت ها در کلام امام سجاد (علیه السلام) در صحیفه چگونه بیان شده است؟

مولا امیرالمؤمنین(علیه السلام) در آن فرمایش معروف می‏فرماید: «خدا به شما فرصت‏هایی داده است. این فرصت‏ها را از دست ندهید.» این فرصت‏ها چیست؟ این فرصت‏ها کدامند؟ در کلمات امام زین ‏العابدین(علیه السلام) در صحیفه‏ ی سجّادیه آمده است.

دعای عرفه

مثلا دعای حضرت(علیه السلام) در روز عرفه، دعا هنگامی که اوّل هر ماه هلال ماه را می‏دید. دعای حضرت(علیه السلام) در ماه مبارک رمضان، دعای وداع امام زین ‏العابدین(علیه السلام) با ماه مبارک رمضان، دعاهای بسیار زیبایی است که حضرت(علیه السلام) دارد.

ماه رمضان

امام زین ‏العابدین(علیه السلام) چه خطابی به ماه مبارک رمضان دارد؟ «اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَا شَهْرَ اللَّهِ الْاَکْبَرَ، وَ یَا عِیدَ اَوْلِیَائِهِ.» یعنی معلوم می‏شود حضرت(علیه السلام) وقتی که خطاب می‏کند به ماه رمضان، ماه بزرگ خدا، ماه اولیای خدا، یعنی آن‏هایی که با خدا ارتباط دارند، عیدشان ماه مبارک رمضان است.
اگر خدایی ناکرده مومنی، مسلمانی از ماه مبارک رمضان استقبال نکرد، اشکالی در آن هست. یعنی اگر می‏بینیم ماه مبارک رمضان برای‏مان سخت است، باید به فکر فرو برویم کسی از عید بدش نمی ‏آید. هر ملّتی، هر جامعه ‏ای ایّامی دارند؛ ایّام عیدشان است، افراد آن‏ جامعه از آن عید بدشان نمی‏ آید. عید اولیای خدا، ماه مبارک رمضان است.
اگر کسی ماه رمضان سختش بود، اشکالی در آن هست. این اشکال را باید برطرف کند. و موارد بسیار دیگری که این فرصت‏هایی که خداوند متعال به انسان‏ها داده؛ از دعاهای حضرت سجّاد(علیه السلام) به خوبی استفاده می‏شود که چطور ما از این فرصت‏ها استفاده کنیم.

برگرفته از سخنان «حجّت الاسلام و المسلمین حسن ‏زاده» در محضر صحیفه‌ی سجّادیه، شهرستان اهواز

منبع: کتاب «سجاده خورشید» به کوشش احمد پهلوانی

پاسخ دادن

دیدگاه خود را وارد کنید
لطفا نام خود را وارد کنید