کلمات امام سجاد «علیه السلام» درباره ‏ی محبّت، مودّت و الفت بین انسآن ها و مذاهب اسلامی است.

القاب امام سچاد کدام است؟

از بارزترین القاب امام(علیه السلام)، زین العابدین(علیه السلام) بود. البتّه حضرت(علیه السلام) به لقب «سجّاد»
هم ملقب هستند.

معرفی شخصیت امام سجاد (علیه الاسلام) 

می‏خواهیم معرّفی کنیم شخصیّت امام(علیه السلام) را و ارتباط ایشان را با قرآن؛ و این‏که مراد و منظور از زین العابدین(علیه السلام)، چیست. البتّه این کلمه مشخّص است که دلالت می‏کند بر «عبادت‏کنندگان» و عابدانی هستند که از طرفی شخصی است که زینت این عبادت‏ کنندگان است و چهره‏ ی ممیز و مشخّص در بین آن ها است.
عابدین، کلمه‏ ی عابدان و عبادت‏ کنندگان دلالت می‏کند بر این‏که این‏ها اهل عبادتند. اگر ما در وقتی که این آیات و احادیث را کنار هم بگذاریم، از کنار گذاشتن این‏ها استفاده می شود؛ که مراد از این آیه، کنار روایت، این است که من خلق نکردم مردم را، قرآن و کلمات پیامبر(صلی الله علیه و اله وسلم)؛ نظری بیفکنیم، این‏ها را می‏یابیم که؛

مثلا در قرآن خداوند تصریح می‏فرماید: «من نیافریدم جن و انس را مگر این‏که بنده‏ی من باشند، و بندگی من و عبادت من را کنند.» پیامبر(صلی الله علیه و اله وسلم) می‏فرمایند: «دعا مغز و هسته‏ی عبادت است.» جنّ و انس را مگر این‏که دعا کنند، چنان‏چه در تفسیر این روایات آمده است.
امام سجّاد(علیه السلام) مشهور است به کتاب صحیفه سجادیه؛ مجموعه دعاهای ایشان است و هم‏چنین کتاب رساله‏ی حقوق و مانند آن. ما وقتی که موضوعات مختلفی در زمینه‏های فردی و اجتماعی را در صحیفه سجادیه پیدا می‏کنیم؛ ما وقتی که قرآن را تامّل می‏کنیم؛ این‏که خداوند در قرآن تاکید بر دو نکته دارد؛ یکی این‏که دعای او و ممنوعیّت دعا غیر از او.
همین قرآن را حتّی اگر به صورت اتّفاقی باز کنیم، یعنی نه به‏صورت فکر قبلی، شاید در صفحه‏ای، دو صفحه‏ای صحبت با بندگی خدا و اطاعت خدا و این‏که غیر خدا را بنده نباشید، وجود دارد. به‏طور اتّفاقی این آیه را که وجود داشت در نقد فکر مسیحیان و تفکّر مسیحیان بود، در آخر این آیه دیدیم که هر کسی که مشرک به خداوند باشد، مشرک از دنیا رود. بر او جنّت و بهشت حرام است.
ما این مطلب را از قرآن فراوان می‏یابیم که صحبت از بندگی و عبادت است؛ و تاکید بر این مساله به‏ خاطر این است که خود خداوند فرموده است: «هدف و غایت این خلقت؛ بندگی‏ کردن خداوند متعال است»؛ که البتّه دعا کردن یکی از مصادیق مهم بندگی خداست. صحیفه سجادیه بیان‏گر و نمایان‏گر بحث توحید است؛ در سطح‏های مختلف. چه در سطح فردی، چه در سطح اجتماعی، برای همسایگان، برای مسلمانان و گروه‏های مختلف. این مطلبی را که گفتم می‏توانید بعدا در خانه تجربه کنید و مطالعه بفرمایید که تاکید قرآن بر دعا و عبادات در آیات مختلف مشاهده می شود.

کلمه سجاد به چه معناست؟

نکته‏ ی دوم: کلمه ‏ی سجّاد است؛ که این هم اشاره به عبادت و بندگی خداوند دارد. که خود سجده در لغت به معنای خضوع و ذلّت و خشوع برای خداست. امّا کلمه‏ ی سجّاد که صیغه‏ ی مبالغه است؛ نشان‏گر زیادی و کثرت در سجده است؛ که این کثرت هم در کیفیّت، و هم در کمیّت است.
نکته‏ ی جالب این‏که طبق این حدیث شریف که نزدیک‏ترین حالت انسان با قرب الهی، زمانی است که در سجده هستند؛ و خداوند متعال هم وعده داده‏اند در این آیات، برای ما فرموده است: «وَاِذَا سَاَلَکَ عِبَادِی عَنِّی فَاِنِّی قَرِیبٌ؛ پیامبر! هر وقت بندگان، از من سوال کردند بگو؛ من نزدیک به آن ها هستم و اجابت می‏کنم دعوت دعا کننده را.» یعنی در آن آیه هم، خداوند باز صحبت از دعاکنندگان دارد.
نکته‏ای است در آیه‏ی شریفه که دوستان عزیز متوجّه شدند. این‏جا خداوند می‏فرماید: «وقتی درباره‏ی من از تو سوال کردند.» وقتی می‏خواهیم از کسی سوال کنیم، علی‏ القاعده سوال را می‏گوییم: فلان آقا کجاست؟ فلان آقا چطور است؟ امّا می‏بینیم در این آیه فقط گفته شده است که خداوند می‏فرماید: «از من سوال کنند»؛ از چه چیزی
درباره‏ی من سوال کردند؟ انتهای آیه متوجّه می‏شویم. چون خداوند می‏فرماید: «فانّی قریب؛ من نزدیک به بندگان هستم»؛ و دعای آن ها را اجابت می‏کنم؛ پس منظور از این سوال این است که بندگان از من سوال می‏کنند که تو نزدیکی یا دوری و تو چه می‏کنی، یعنی از بنده‏ها دوری یا به بندگان نزدیکی.
در این جمعیّت کره‏ ی زمین که بیش از هفت میلیارد نفر تخمین زده می شود؛ سوال این‏جاست این همه مطلب درباره‏ی دعا و اهمیّت شناخت خدا و دعای او، خب حالا ببینم چه کسانی هستند؛ که محرومند از این قضیّه، و اهل دعا و خواندن
خدا نیستند؟

البتّه می شود گفت شاید دو میلیارد نفر از این جمعیّت این‏ها دنبال کسان دیگری
هستند و یک معبودهای دیگری دارند. این مسوولیّت، مسوولیّت بیداری و آگاهی آن ها با چه کسانی خواهد بود؟ چون ما معتقدیم قرآن مخصوص ما مسلمانان نیست. پیام قرآن نه مخصوص ما مسلمانان است، نه منحصر به خاورمیانه. پیامبر(صلی الله علیه و اله وسلم) نظر داشتند همه‏ی انسآن ها این پیام قرآن را درک کنند؛ بنابراین مسوولیّت ما هر کدام به هر حال اجرای این مفهوم است.
امام(علیه السلام) در صحیفه، دعا دارند برای اهل مرزها (اهل ثغور)؛ نکته این جاست که امام(علیه السلام) این دعا را برای مرزبانانی کردند که تحت لوای حکومت خاصّی است. این‏که وقتی حفاظت از کیان اسلامی لازم باشد؛ امام(علیه السلام) این‏جا التفاتی به اختلافات ندارند. برای مرزبانان دولت اسلامی دعا می‏کنند؛ آن دولت اسلامی هر کسی می‏خواهد باشد. این مرزبانان دارند کیان را حفظ می‏کنند؛ لذا می‏فرماید که این باید به ما
بیاموزد که وقتی ما تهدید می‏شویم، اسلام تهدید می شود؛ باید مودّت و محبّت بین خود را تحکیم کنیم و اختلافات را کنار بگذاریم.
دعا برای اهل مرزها درسی است برای این‏که مسلمانان به هم نزدیک‏تر شوند؛ و محقّق این کتاب که باعث شده این نسخه کشف شود. این است که حتّی غیرمسلمانانی
که اهل ژاپن بودند، و وقتی زبان عربی را یاد گرفتند، و آشنا با صحیفه شدند؛ همین سبب مسلمانی ایشان شده است.
مشخّص است که این صحیفه با توجّه به مضامینی که دارد مختص به مسلمانان
نیست؛ برای همه‏ی انسآن ها است و همه‏ی ادیان با همه‏ی باورها و نکاتی که برای همه قابل استفاده است.
«والسّلام علیکم و رحمة الله و برکاته»

برگرفته از صحبت های اسعد ابراهیم الوزیر اندیشمند شیعه از کشور یمن (در پنجمین کنگره بین المللی امام سجاد «علیه السلام»)

منبع: کتاب «سجاده خورشید» به کوشش احمد پهلوانی

 

پاسخ دادن

دیدگاه خود را وارد کنید
لطفا نام خود را وارد کنید